Cijferreeksen zijn er gelukkig niet alleen om saaie lijstjes van te maken. Via vrij eenvoudige statistische manipulaties krijg je cijfers aan de praat. En ja, daar zitten veel straffe verhalen tussen. Met behulp van een spreadsheetprogramma komen nieuwsfeiten aan het licht die op geen enkele andere manier te achterhalen zijn. Met dit boek willen we studenten, maar ook de journalisten van vandaag stimuleren om op een andere manier "nieuws" te maken.

Computer Assisted Reporting (CAR) of het gebruik van de informatietechnologie in de nieuwsgaring krijgt weinig aandacht in Vlaanderen en Nederland. Daar willen we met dit boek verandering in brengen. In dit boek spitsen we ons toe op het gebruik van eenvoudige statistische methoden aan de hand van spreadsheetprogramma's, technieken die we ontleenden aan de sociale wetenschappen. Door cijfergegevens op een systematische wijze te analyseren, ontdek je niet zelden opmerkelijke feiten, die in een journalistiek verhaal gegoten mooie primeurs opleveren.

Data-analyse is slechts één van de onderzoekstechnieken die onder de noemer CAR vallen. Andere CAR-instrumenten zijn: zoeken via on-line-bronnen, gegevens beheren via database managers en gegevens verwerken via professionele statistische programma's of geografische informatiesystemen (G.I.S.).

Journalisten die het wetenschappelijk denken niet integreren in hun dagelijkse job, lopen het risico om te blijven hangen in oppervlakkige verhalen zonder ooit de feitelijke gronden en de verbanden te doorzien. Statistiek is onontbeerlijk geworden voor een goed bestuur van land, provincie of stad. Wie als journalist dit bestuur wil controleren of confronteren, moet daarom eerst leren om statistisch te redeneren.

Sprekende cijfers is geen gewoon boek statistiek. Wel een eerste hulp voor journalisten op het veld. Zonder grote bewijzen, maar met de noodzakelijke tips en inzichten. We hebben niet de pretentie om alle statistische CAR-toepassingen te behandelen. Al geloven we wel dat je met dit boek al een heel eind op weg kan.
Doorheen het handboek geven we antwoorden op vragen als: Wat zijn de basisvoorwaarden voor betrouwbare data? Hoe willekeurig is de keuze van de geïnterviewden bij een onderzoek? Waarom is een gemiddelde niet altijd een zinvol gegeven? Hoe achterhaal je of twee fenomenen samenhangen? Wanneer berust een nieuwsfeit niet op toeval? Wanneer is het verschil tussen twee groepen betekenisvol? Wat zijn de criteria voor een goed gebruik van pollresultaten?

Voorwoord

De nieuwe waakhond heet CAR

1. Een goed onderzoek in vijf stappen
1.1. De onderzoeksvraag: het startpunt van elk onderzoek
1.2. Niet alles en iedereen is hetzelfde
1.3. Verzamelen van gegevens
1.4. Opkuisen van de gegevens
1.5. Verwerken van de gegevens

2. Over steekproeftechnieken
2.1. Wij vroegen aan 100 Vlamingen
2.2. De wijze van steekproefsamenstelling
2.3. De ene steekproef is de andere niet
2.4. Pietje Precies
2.5. Representatieve steekproeven
2.6. Vaak voorkomende steekproeffouten
2.7. Achterhaal de representativiteit van een steekproef

3. Schrijven met data
3.1. Data = gestructureerde informatie
3.2. Over aantallen en frequenties
3.3. Gemiddelde of mediaan?
3.4. De spreiding van een kenmerk
3.5. Misleidende grafieken

4. Wij tweeën, hier samen
4.1. Technieken voor ratio- en intervalvariabelen
4.2. Technieken voor variabelen op een lager niveau

5. De glazen bol van de statistiek
5.1. Beter één vogel in de hand
5.2. Wat als je meer dan één glazen bol hebt?

6. De tand des tijds
6.1. Wanneer spreek je van een trend?
6.2. Gebruik een plaatje
6.3. Beschrijven van de trend
6.4. Evoluties vergelijken met behulp van indexcijfers

7. Vergelijken van groepen
7.1. Technieken voor ratio- en intervalvariabelen
7.2. Technieken voor variabelen op een lager meetniveau

8. Vinger aan de polls
8.1. Cruciaal in je verhaal: de foutenmarge
8.2. Peilen op het internet
8.3. Kwaliteitscriteria

Zakwoordenboek Excel

CAR-wegwijzers op het web

Register

• 810 | Communicatiekunde algemeen

• Aantal pagina's: 192
• Breedte: 17,5 cm
• Hoogte: 24 cm

• Daniël Van Nijlen, Auteur (alle titels van deze auteur bij UPL)
  
• Bartel Volckaert, Auteur (alle titels van deze auteur bij UPL)